Ramazan ayından kalan kaza orucunu, Şaban ayının ikinci yarısında tutmakta bir sakınca yoktur لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان ] تر [ Türkçe Turkish Muhammed Salih el-muneccid Terceme : Muhammed Şahin Tetkik : Ali Rıza Şahin 200-43
لا حرج من قضاء رمضان ا صف ا اk من شعبان» باللغة ال ية «مد صالح ا نجد تر ة: مد مسلم شاه مراجعة: ع رضا شاه 200-43 2
Soru: Mübârek Ramazan ayına tesadüf eden hamilelik ve doğum sebebiyle üzerimde Ramazan orucundan birkaç gün kaldı.allah'a hamd olsun yedi günün dışındakilerin hepsini tuttum.bu yedi günün üç gününü, Şaban ayının ikinci yarısında tuttum ve geri kalan dört günü de Ramazan'dan önce tamamlamak istiyorum. Sizin web sitenizde oruç tutmayı alışkanlık haline getiren kimsenin dışındaki kimse için, Şaban ayının ikinci yarısında oruç tutmanın câiz olmadığını okudum. Beni bu konuda bilgilendirir misiniz? Üzerimdeki kalan günleri tamamlayayım mı yoksa bırakayım mı? Cevabınız hayır olursa,şaban ayının ikinci yarısında tutmuş olduğum üç günlük orucun hükmü nedir? Bu günleri tekrar kaza etmem gerekir mi? Cevap: Hamd, Allah Teâlâ'ya mahsustur. Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'den sâbit olduğuna göre o şöyle buyurmuştur: ] رواه أبو داود وال مذي وابن ماجه وصححه شعبان فلا تصومو ا.)) (( إذا اغتصف الا اk صحيح ال مذي [ "Şaban ayının yarısı (ortası) olunca, (ikinci yarısında nâfile) oruç tutmayın." Üç husus, bu nehyin dışındadır:. Bu günlerde oruç tutmayı âdet edinen kimse, bu nehyin dışındadır. Tıpkı Pazartesi ve Perşembe günleri orucunu tutmayı alışkanlık haline getiren kimse gibi. Bu kimse, Şaban ayının ikinci yarısında bile olsa orucunu tutar. Bunun delili, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şu sözüdür: بصو رمضان صوما رجل ن يوم إلا يوم ولا م (( لا يقدموا فليصمه.)) ] رواه ا خاري ومسلم [ Ebu Dâvud; hadis no:3237. Tirmizî; hadis no:738. İbn-i Mâce;hadis no: 65.Elbânî, "Sahîh-i Tirmizî'de hadisin sahih olduğunu belirtmiştir. 3
"Ramazan orucuna, bir veya iki gün önceden oruç tutarak başlamayın. Ancak o gün, bir kimsenin tutmakta olduğu oruca denk gelirse, o gün oruç tutsun." 2. Şaban ayının ortası gelmeden önce oruca başlayan, başı ile ortasını birleştiren kimseyi bu nehiy kapsamaz. Bunun delili; Âişe'nin -Allah ondan râzı olsun- şu sözüdür: صام حk غقول قد أفطر حk غقول قد ويفطر أره ولم (( ن شعبان من صيامه من قط أك من شهر صاي ما شعبان ه ن ن شعبان إلا قليلا ((. ] رواه ا خاري ومسلم [ "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bazen oruç tutmaya öyle devam ederdi ki biz, bu ay hiç yemeyecek, derdik. Bazen de öyle devamlı yerdi ki biz, bu ay hiç oruç tutmayacak, derdik. Rasûlullah'ın Şaban'da tuttuğundan daha fazla orucu bir başka ayda tuttuğunu görmedim. O, çok azı hariç Şaban'ın çoğunu tutardı." 2 3. Yine, Ramazan orucunun kazasını tutan kimse, bu nehyin dışındadır. İmam Nevevî -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir: "Ashâbımız (Şâfiî âlimleri) dediler ki: Şek gününde Ramazan orucu yerine oruç tutmak, sahih değildir. Bu konuda görüş ayrılığı yoktur. Bir kimse, (bu günde) kaza veya adak veyahut da keffâret orucu yerine oruç tutarsa, orucu geçerlidir. Çünkü bir sebebe binâen nâfile oruç tutmanın câiz olduğu bir günde farz orucu tutmak daha önce gelir. Tıpkı namaz kılınması yasak olan vakit gibi... Zirâ bir kimsenin üzerinde Ramazan ayından bir gün kaza orucu varsa, o günü derhal tutması gerekir. Çünkü orucun kazasının vakti, iyice daralmıştır." 3 Şek günü; Şaban ayının otuzuncu günüdür. Eğer otuzuncu günün gecesinde Ramazan hilâlini görmeye bulut veya duman veyahut da buna benzer bir şey engel olursa, bu güne şek günü adı verilir. Çünkü bu günün, Şaban ayının son günü mü, yoksa Ramazan ayının ilk günü mü olduğu konusunda şüphe vardır. Sözün özü; Şaban ayının ikinci yarısında Ramazan orucunun kazasını tutmakta bir sakınca yoktur. Bu nehiy, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in Şaban ayının ortası geldiğinde oruç tutmaktan yasaklamasını kapsamaz. Buhârî; hadis no: 94. Müslim; hadis no: 082. 2 Buhârî; hadis no: 970. Müslim; hadis no: 56. 3 el-mecmû'; c: 6, s: 399. 4
Bundan dolayı tutmuş olduğunuz üç gün sahihtir. Ramazan ayı girmeden önce kalan günlerin kazasını biran önce tutmanız gerekir. Allah Teâlâ en iyi bilendir. 5